Vijfenzeventig jaar vrijheid

Bevrijdingsdag 2020

Op 4 en 5 mei vieren we het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. We vieren de bevrijding van de Duitse bezetting en we eren de doden die vielen voor onze vrijheid! Vrijheid die we mogen koesteren en die niet zo vanzelfsprekend is. De vrijheid om te zijn wie we willen, de vrijheid om te denken wat we willen, de vrijheid van meningsuiting en godsdienst. In deze tijd van maatregelen om de uitbraak van het coronavirus in te dammen, voelen we wat beperking van (bewegings)vrijheid is. En hoe we aan die vrijheid hechten.

Activiteiten rondom herdenken en vieren van 75 jaar vrijheid zijn afgelast. Maar om toch stil te staan bij het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden, geeft de Bibliotheek Oostland tips om in kleine kring of online te herdenken. Er zijn boekentips, tips om te kijken en te onderzoeken en om met elkaar een uitdagend spel te spelen.

Het Bevrijdingsvuur

Ontsteek met heel Nederland gezamenlijk het bevrijdingsvuur.

In 2020 staan we stil bij 75 jaar vrijheid. We markeren dit moment door samen met heel Nederland het vuur te ontsteken.

Doe mee op 4 mei vanaf 21.00 uur.

Anne Frank's videodagboek

Wat als Anne Frank geen dagboek had gekregen, maar een video-camera had gehad? Bekijk het in deze video-serie. Luna Cruz Perez speelt Anne Frank en deelt haar leven, gedachten en gevoelens in het Achterhuis met behulp van een camera. 

De Verloren Herinnering

Een uitdagend en gevarieerd spel voor deze dagen in isolatie. 18 samenwerkende escape room eigenaren hebben dit spel gemaakt. Je zit meteen in een verhaal dat terug grijpt op de Tweede Wereldoorlog. Hiermee eren we onze 75 jaren van vrijheid.

Vrijheidscolleges

Het vrijheidscollege van 25 april door Sinan Can is afgelast. Hiervoor komt een nieuwe datum. Bekijk hier de vrijheidscolleges door bekende sprekers uit 2019!

De vrijheidscolleges zijn gebaseerd op de herdenking van de vier vrijheden zoals geformuleerd zijn door de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt. De Vrijheidscolleges en Roosevelt Foundation dagen studenten en scholieren uit: kies een vrijheid en schrijf een column over waarom juist deze vrijheid volgens jou zeer relevant is. De deadline is verlengd tot 5 mei.

Voor jongeren:

Wat gebeurde er ook alweer precies tijdens de Tweede Wereldoorlog? En wat herdenken we tijdens 4 en 5 mei?

Een magazine en online omgeving voor studenten in het mbo over vrijheid en keuzes maken.

Schrijfster Marte Jongbloed heeft haar boeken voorgelezen en in 17 delen op YouTube gezet. Op de website kun je bij elk hoofdstuk unieke foto’s en filmpjes bekijken.

Boekentips Volwassenen

2020: een Oostland Literair bundel om te lezen, voor te lezen en weg te geven

Wat weten jongeren nog over de Tweede Wereldoorlog? Hoe is het om 75 jaar in vrijheid te leven? In 2020 bundelen auteurs en dichters van Oostland Literair verhalen en gedichten over vrijheid in de ruimste zin van het woord. Over soldaten, verzetshelden, over gewone mensen van toen en nu. Wat ze dachten, denken, hoe ze handelden en handelen. Verhalen die je bijblijven, ontroeren en aan het denken zetten. Wat betekent vrijheid voor u, voor jou, voor mij?

Te koop bij Boekhandel van Atten

WO-2 Café Lansingerland online!

Na een periode van succesvolle bijeenkomsten van het WO-2 café door Historisch Belang Lansingerland in de vestigingen van de Bibliotheek Oostland in Berkel en Rodenrijs, Bleiswijk en Bergschenhoek, kwam daar door het Coronavirus een abrupt einde aan. Maar dit is niet het definitieve einde van de WO-2 café’s. Het WO-2 Café is niet ondergronds, maar online gegaan. Er zijn inmiddels diverse websites met informatie over oorlogsslachtoffers uit Lansingerland en over het oorlogsverleden van de voormalige gemeenten Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs en Bleiswijk.

Historisch Belang Lansingerland roept u op om de informatie over de omgekomen inwoners nog aan te vullen. Zij zijn bijvoorbeeld nog op zoek naar foto’s van de slachtoffers. U kunt contact opnemen met de werkgroep via hnb4045@gmail.com of 06-30027288

Historisch Belang Lansingerland is verder ook nog aan de slag gegaan om van verhalen die in de bijeenkomsten van het WO-2 café verteld zijn, een boekje samen te stellen.

Oud Berkel Rodenrijs

De kans bestaat dat de herinneringen en de beelden van het "oude" Berkel en Rodenrijs zullen vervagen en dat in de (verre) toekomst alleen nog maar wordt gesproken over Lansingerland, Om oude beelden en herinneringen te bewaren voor de toekomst is er deze website over Oud Berkel Rodenrijs!

Lansingerland '40 - '45

De Tweede Wereldoorlog in Lansingerland in verhalen en in beeld gebracht door de gezamenlijke Historische verenigingen in Lansingerland, verenigd als Historisch Belang Lansingerland.

Oorlogsslachtoffers Lansingerland

Op deze site is informatie over oorlogsslachtoffers met een relatie tot de voormalige gemeenten Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs en Bleiswijk bij elkaar gebracht.

'Je beste vriendin Anne'

Jacqueline van Maarsen

De 13-jarige Jacqueline vertelt hoe ze in 1942 Anne Frank ontmoet op het Joods Lyceum. Ze worden vriendinnen, totdat Anne plotseling verdwijnt. Met zwart-witfoto's. Vanaf ca. 10 t/m 13 jaar.

Bekijk dit e-book

De bevrijding van Pijnacker

De bevrijding van Pijnacker werd uitbundig maar sober gevierd. Veel mensen waren op de been en stonden langs de straten om de Canadezen te verwelkomen. Veel vlaggen en versierde huizen bepaalden het straatbeeld. Maar de feitelijke viering vond pas plaats in augustus 1945 op de verjaardag van koningin Wilhelmina. In de tentoonstelling kunt u zien hoe de jeeps langs de Vlielandseweg, Oost- en Westlaan voor feestvreugde zorgden en hoe de meterslange vlag bij dokter van der Horst aan de Kerkweg uit het raam hing. In de vitrine treft u herinneringen aan uit 1945, de tijd die altijd in onze herinnering zal blijven. Hopelijk is de tentoonstelling, die werd samengesteld door werkgroepleden van het Historisch Informatie Punt, spoedig in de bibliotheek te bekijken.

Foto: Vlielandseweg 1945, de bevrijders

'De Bevrijding' door Mieke van der Kuij-Lalleman

Toen mijn vader vertelde dat bij dokter van der Horst een enorme vlag uit het raam hing en het hoofd van de RK school E.A. Tiel Groenestegen de bevrijdingsbel had geluid, geloofden we in betere tijden. Mijn buurjongens Kunz klommen op het dak om naar de voedseldropping op Ypenburg te kijken. Ik stond in de deuropening met mijn vader de gebeurtenissen gade te slaan. Langs de weg zag het zwart van de mensen, alom lachende gezichten en we kregen echte chocola. Mijn moeder had lang te voren één van haar laatste lakens bevorderd tot vlag, versierd met kleine vlaggetjes van onze bevrijders. Onze onderduikers pakten hun spullen en liepen de vrijheid tegemoet.

Zweeds wittebrood
Heel langzaam kwam alles weer op gang, er werd voedsel uitgedeeld, net op tijd want mijn moeder leed aan zwaar hongeroedeem. Van van der Horst kreeg ze extra voedsel met de ernstige vermaning het zelf op te eten. Jan Kunz maakte een heel blik boter soldaat, maar van het veel besproken ‘Zweedse wittebrood’ hebben wij niets gezien. Men ging er vanuit dat je op het platteland niets tekort was gekomen.

Rode menie
Het volgende beeld: in de S-Bocht van Delfgauw werden meisjes kaal geschoren en met rode menie ingesmeerd. Ik stond daar geschokt als 9-jarige naar te kijken, voelde de agressie om me heen, maar had geen idee waarom dit gebeurde.

Sinaasappel
We mochten weer naar school die in de oorlog gevorderd was door de Duitsers. Ik herinner me dat wij op een dag een sinaasappel kregen. De schillen namen wij mee, want mijn moeder kon er marmelade van maken. Op mijn rapport zag ik onlangs dat bij mij klas 3 ontbreekt. Ik vermoed dat alle leerlingen collectief een klas hebben overgeslagen.

Tranen
We zongen ‘Hollands vlag’ en ‘In naam van oranje doe open de poort’. Meester van Vliet wist dat je die twee liederen door elkaar kon zingen en tegelijk eindigen.
De feesten kwamen later, ik denk met Koninginnedag 1945. Daar zongen we uit volle borst onze twee liederen. Ik zag dat de meester met tranen in zijn ogen ons dirigeerde. Waarom tranen, we waren toch bevrijd?

Foto: 1945, Bevrijdingsfeest op de Noordweg: Piet en Jeanie van Dijk

Boekentips jeugd

'Verhalen om nooit te vergeten'

Dit jaar viert Nederland 75 jaar vrijheid en is de provincie Zuid-Holland de gastprovincie van deze viering. We herdenken, vieren en koesteren onze vrijheid in dit bijzondere jaar. Tegelijk ervaart heel Nederland op dit moment hoe het is als je vrijheid ingeperkt wordt. Dit laat zien hoe belangrijk het is om stil te blijven staan bij onze vrijheid. In deze uitzonderlijke omstandigheden start de provincie Zuid-Holland ‘Verhalen om nooit te vergeten’, een project dat erg geschikt is om als educatieve thuiswerkopdracht aan leerlingen uit groep 7 en 8 te geven. Het project brengt jong en oud op een veilige manier bij elkaar en stimuleert saamhorigheid. 

Met ‘Verhalen om nooit te vergeten’ roept de provincie kinderen in heel Zuid-Holland op om een filmpje te maken over de verhalen van de oudere generatie die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt. Kinderen hebben vaak andere gesprekken met ouderen dan volwassenen en bezitten een groot creatief vermogen. We brengen het gesprek op gang en verbinden de jongere en oudere generatie, in een tijd dat kinderen veel tijd thuis doorbrengen, terwijl hun grootouders veelal alleen zijn. Onder deze omstandigheden moet de verbinding uiteraard wel veilig plaatsvinden, daarom vragen we kinderen om hun grootouders niet te bezoeken voor een interview, maar te beeldbellen via Skype of Whatsapp of ze te vragen hun verhaal in een brief op te schrijven. Zie in het tekstblok hiernaast hoe de verhalen ingezonden kunnen worden.

Het project in de media

De provincie start hiermee een traditie met het verzamelen van bijzondere verhalen uit de Tweede Wereldoorlog, gezien door de ogen van kinderen. Op een speciaal YouTube kanaal ‘Verhalen om nooit te vergeten’ bouwen we zo een collectief geheugen van verhalen over de oorlog op. Eerst met Zuid-Hollandse verhalen, maar vanaf volgend jaar geven we dit kanaal door aan de volgende gastprovincie. Uit de ingezonden video’s kiest de provincie Zuid-Holland de meest bijzondere verhalen. Deze kinderen krijgen een podium op RTV West en Rijnmond. De geïnterviewde ouderen ontvangen, als dank voor hun verhaal, het boek ‘De bevrijding volgens ooggetuigen’ van de provincie Zuid-Holland. In de bijlage vindt u een instructie voor de leerlingen over hoe ze hun video’s kunnen maken en inzenden. Dit wordt ook uitgelegd in deze animatievideo:

#verhalenomnooittevergeten

Meer informatie

We kijken uit naar de inzendingen van jullie school! Meer informatie over het project is te vinden via

De redactie van ‘Verhalen om nooit te vergeten’ is bereikbaar via info@verhalenomnooittevergeten.nl of via 06 52 09 89 31.

Tweede Wereldoorlog: jeugd e-books

Netwerk Oorlogsbronnen

Deze website is genomineerd voor de Geschiedenis Online Prijs!

Nooit eerder zijn bronnen uit de Tweede Wereldoorlog vanuit huis zo vindbaar geweest. Ruim tien miljoen oorlogsbronnen, afkomstig uit 450+ collecties, komen inmiddels digitaal samen in deze zoekmachine.
 

Oorlogslevens

Op deze nieuwe website Oorlogslevens.nl zijn 300.000 persoonlijke geschiedenissen van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te vinden. Denk daarbij aan gevangenen en gevangenissen, tewerkgestelden, verzetsstrijders, militairen, Joodse, Sinti- en Roma-slachtoffers. Op deze site zijn hun levens gereconstrueerd door informatie uit eerder bronnen aan elkaar te koppelen.

Digitale leeromgeving

Digitale leeromgeving ontwikkeld door Nationaal Comité 4 en 5 mei.
Interessant voor het onderwijs, en wellicht voor het thuisonderwijs, nu de komende tijd veel activiteiten en herdenkingen over 75 jaar vrijheid niet in de geplande vorm doorgaan. Deze leeromgeving biedt verschillende losse lesmodules met filmpjes en opdrachten over herdenken, vieren en herinneren.

NOS: 75 jaar bevrijding

Een speciale site van de NOS. Volg en beleef de bevrijding van Nederland van dag tot dag alsof het vandaag gebeurd is. 
 

75 jaar vrijheid

Een multimediaal project van de regionale omroepen. Regionale informatie rond de bevrijding en Tweede Wereldoorlog wordt hiermee ontsloten. Oorlogsgebeurtenissen zijn per provincie terug te vinden.

Platform WO2

Platform WO2 biedt achtergrondinformatie, activiteiten, educatieve producten, musea en nog veel meer over de Tweede Wereldoorlog.

Liberation Route Europe

Liberation Route Europe is een steeds uitbreidende internationale herdenkingsroute die mijlpalen uit de moderne Europese geschiedenis met elkaar verbindt. De route vormt een schakel tussen de belangrijkste regio’s tijdens de opmars van de geallieerden.

E-Boekentips jeugd

  • In de schaduw van de bevrijding

    David Scherpenhuizen

    Tijdens de Tweede Wereldoorlog is Joop bevriend met een jongen van de Hitlerjugend en een joodse jongen. Hij maakt zich zorgen over zijn vader in het verzet en over zijn ouders, als die onterecht als nsb'ers...

    E-book

    Bekijk details van In de schaduw van de bevrijding

  • Het geheim van de oorlogskist

    Gerard van Gemert

    Anna en Davy vinden op zolder bij opa en oma allerlei spullen uit de Tweede Wereldoorlog. Maar waar zijn de kostbare sieraden van opa’s ouders gebleven? De tweeling gaat op zoek. Vanaf ca. 8 jaar.

    E-book

    Bekijk details van Het geheim van de oorlogskist

  • Kiezen in de oorlog

    Marte Jongbloed

    In mei 1940 breekt in Nederland een oorlog uit. De vader van Gijs helpt de Duitsers als NSB'er. Maar de broer van Gijs zit in het verzet. Hoe zal de oorlog aflopen voor Gijs en zijn familie? Verhaal in...

    E-book

    Bekijk details van Kiezen in de oorlog

Het Achterhuis

Anne Frank

Anne Frank, een joods meisje, dat in de Tweede Wereldoorlog met haar ouders, zusje en anderen ondergedoken is in een achterhuis op een Amsterdamse gracht, schrijft in haar dagboek over alles wat haar van haar 13e tot haar 15e jaar bezighoudt. Vanaf ca....

Bekijk dit e-book